Karar verememek: bir kişilik özelliği mi, semptom mu?
Menüde ne yiyeceğinizi bile seçemiyorsunuz. Büyük kararlarda ise tamamen felç oluyorsunuz. Bu bir “kararsız kişilik” mi yoksa altında başka bir şey mi yatıyor?
Nilay Yılmaz
Psikolog
Her seçeneğin artısını eksisini sonsuza kadar tartıyorsunuz. Karar verdiğinizde bile “doğru mu yaptım?” sorusu günlerce takip ediyor. Başkalarından onay almadan adım atamıyorsunuz.
Kronik kararsızlık bir karakter özelliği gibi görünür ama çoğunlukla bunun altında hata yapma korkusu, mükemmeliyetçilik ya da erken dönemde kendi tercihleri bastırılmış bir çocukluk yatar.
Karar verememenin 3 psikolojik kökeni
Hata korkusu
“Yanlış seçersem her şey mahvolur.” Felaketleştirme ve mükemmeliyetçilikle beslenir.
Kendi isteklerini bilmemek
“Ben ne istiyorum?” sorusuna yanıt bulamama. Çocuklukta istekleri bastırılmış ya da göz ardı edilmiş bireyler.
Sorumluluk korkusu
“Seçersem sorumlu olurum, yanlış giderse suçlu olurum.” Karar vermemek, başarısızlık riskinden kaçınma stratejisi.
Karar verememenin 3 psikolojik kökeni
Ne yardımcı olur?
Her seçenek bir kazanım ve bir kayıp içerir. Karar vermek, belirsizliğe rağmen bir adım atabilmektir.
Menüde seçim yapmak, film seçmek — küçük kararlarda “yanlış” sonuçlarla yüzleşmek, karar verme kasını güçlendirir.
Çocuklukta bastırılmış ihtiyaçlar yetişkinlikte “ne istediğimi bilmiyorum” olarak geri döner. Terapi bu sesi yeniden bulmayı sağlar.
“Karar verememek çoğunlukla düşünce eksikliği değil, duygu fazlalığıdır. Her seçeneğe yüklenen korku, hareketi felç eder.”
Kararsızlığınızın altında ne yattığını birlikte keşfedelim.
Kendi isteklerinizi yeniden duymak, karar verebilmenin ilk adımıdır.