“Babam gibi biriyle evlendim” ya da “annem gibi birine dönüştü” cümlelerini duymuşsunuzdur. Pek çok insan bu benzerliği fark eder — ama genellikle çok geç. Peki bu neden olur?

Psikodinamik perspektiften bakıldığında cevap şudur: erken ilişki deneyimlerimiz, sevginin nasıl göründüğüne dair bir şablon oluşturur. Ve bu şablon, farkında olmadan partner seçimimizi yönlendirir.

İçsel çalışma modeli nedir?

Bowlby’nin bağlanma kuramında “içsel çalışma modeli” kavramı, çocuğun bakıcıyla kurduğu ilişkiden çıkardığı sonuçları tanımlar. Bu model iki temel soruya yanıt içerir:

• Ben sevilmeye değer miyim?
• Diğerleri güvenilir mi, ulaşılabilir mi?

Bu sorulara verilen erken yanıtlar, ilerleyen yaşamda ilişki beklentilerimizi ve çekimlerimizi şekillendirir. Tanıdık his, güvenli hissin yerine geçer — bu hissin sağlıklı ya da sağlıksız olduğundan bağımsız olarak.

Neden sorunlu kalıplar tekrar eder?

Bu döngü kırılabilir mi?

Evet — ama bunun için önce döngüyü görmek gerekir. Şu sorular başlangıç noktası olabilir:

• Partnerlerimde tekrarlayan özellikler var mı?
• Bu özellikler bana çocukluğumdan tanıdık mı geliyor?
• İlişkide hep aynı duyguyu mu yaşıyorum — örneğin yetersizlik, görünmezlik, sürekli çabalama?

Psikodinamik terapi, bu örüntüleri bilinçli hale getirmek için özellikle etkili bir yaklaşımdır. Geçmişi suçlamak için değil, bugünü anlamak ve değiştirmek için.

“Geçmişimiz partner seçimimizi etkiler — ama belirlemez. Farkındalık, bu noktada her şeyi değiştirir.”