Panik atak geçiriyorum: ne yapmalıyım?
Kalp duracakmış gibi çarpıyor, nefes alamıyorsunuz, her şey gerçek dışı hissettiriyor. Panik atak hem bedensel hem de zihinsel açıdan son derece yoğun bir deneyimdir. Ama tehlikeli değildir — ve geçer.
Nilay Yılmaz
Psikolog
Hiçbir uyarı vermeden geliyor. Belki metroda, belki toplantıda, belki yatmadan önce. Birkaç dakika içinde beden tam bir alarm moduna giriyor: kalp hızlanıyor, eller titriyor, göğüs sıkışıyor, “ölüyorum” ya da “deliriyorum” düşüncesi geçiyor aklınızdan.
Bu tablo — panik atak — tıbbi bir acil değil, bir yanlış alarmdır. Beyin tehlike algıladı ve savaş-kaç sistemini devreye soktu. Tehlike olmasa da.
Panik atak anında bedende ne olur?
Amigdala tehdit sinyali gönderir. Adrenalin ve kortizol kana karışır. Tüm bu tepkiler, gerçek bir tehlikeyle karşılaşsaydınız hayatta kalmanızı sağlardı. Sorun şu: tehlike yokken de aynı sistem çalışabilir.
Panik atağın tipik seyri — en yoğun nokta ilk 1–3 dakikadır
O an ne yapmalısınız? 5 adım
Savaşmayın — gözlemleyin. Mücadele etmek belirtileri uzatır.
Karbondioksit seviyesi dengelenir; kalp hızı yavaşlamaya başlar.
5 gördüğünüz · 4 dokunduğunuz · 3 duyduğunuz · 2 kokladığınız · 1 tattığınız şey
Kaçmak kısa vadede rahatlatır; uzun vadede “bu yer tehlikeli” mesajını pekiştirir.
Örüntüler zamanla görünür hale gelir ve tetikleyicileri anlamanızı sağlar.
Panik atak anında uygulanabilecek 5 adımlı müdahale
Panik atak mı, kalp krizi mi?
Panik atak
- Ani başlar, 5–20 dk içinde geçer
- Daha önce de geçti (tekrarlar)
- Ölüm/delilik korkusu eşlik eder
- EKG normal çıkar
Kalp krizi — acil müdahale gerektirir
- Ağrı sol kola, çeneye yayılır
- Fiziksel eforla tetiklenir/artar
- Soğuk, yapışkan terleme
- Dinlenmekle geçmez
Not: İlk kez yaşıyorsanız ve emin değilseniz, acil servise gidin. Panik atak tanısı ancak kardiyak nedenler dışlandıktan sonra konulur.
“Panik ataktan korkmak, panik atağın kendisinden daha yıkıcıdır. Asıl tedavi edilmesi gereken genellikle atak değil, onu beklemektir.”
Panik ataklar tekrarlanıyorsa, birlikte anlayalım.
Belirtileri yönetmekten öte, bu alarmın nereden geldiğini keşfetmek için bir adım atabilirsiniz.